الشيخ فاضل اللنكراني
234
اخلاق فاضل (فارسى)
نمىدهيم . غيبتى كه در تعبيرات قرآنى به اكل ميته تشبيه شده است : ( أ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخيهِ مَيْتا فَكَرِهْتُمُوه ) ؛ « 1 » اين در حالى است كه آيات تحريم در قرآن زياد است ؛ همانند : ( حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَهءُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزير ) ؛ « 2 » ولى در رابطه با محرّمات كمتر به تشبيه برمىخوريم ؛ از اين رو ، وقتى قرآن براى حرامى تشبيه بيان مىكند علاوه بر كشف حكم حرمت ، اهميّت آن قضيه نيز فهميده مىشود . اهميت بحث غيبت به اين خاطر است كه غيبت از مؤمن و هتك كردن حيثيّت و از بين بردن آبروى او به منزلهء اين است كه جزئى از پيكرهء او قطع و جدا شود . « 3 »
--> ( 1 ) . آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مردهء خود را بخورد ؟ ! [ به يقين ] همهء شما از اين امر كراهت داريد . ( الحجرات : آيه 12 ) مفسران نقل كردهاند : جملهء ( وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً ) دربارهء دو نفر از اصحاب رسول اللّه ( ص ) است كه در مورد سلمان غيبت كردند ؛ زيرا او را خدمت پيامبر ( ص ) فرستاده بودند تا غذايى براى آنان بياورد ، پيامبر ( ص ) سلمان را سراغ اسامهء بن زيد - كه مسئول « بيت المال » بود - فرستاد . اسامه گفت : الآن چيزى ندارم ، آن دو نفر غيبت « اسامه » را كردند و گفتند : او بخل ورزيده است ، و دربارهء سلمان گفتند : اگر او را سراغ چاه سميحه [ كه چاه پر آبى بود ] بفرستيم آب آن فروكش خواهد كرد ! سپس خودشان به راه افتادند تا نزد اسامه بروند و دربارهء موضوع كار خود تجسس كنند . پيامبر ( ص ) فرمود : من آثار خوردن گوشت را در دهان شما مىبينم . عرض كردند : اى رسول خدا ! ما امروز مطلقاً گوشت نخوردهايم . فرمود : آرى ! گوشت سلمان و اسامه را مىخورديد . آيه نازل شد و مسلمانان را از غيبت نهى كرد . ( تفسير مجمع البيان ، ج 9 ، ص 203 ) ( 2 ) . گوشت مردار ، خون و گوشت خوك بر شما حرام شده است . ( مائده : آيه 3 ) ( 3 ) . غيبت از بزرگترين گناهان است . سرمايهء بزرگ انسان در زندگى حيثيت و آبرو و شخصيت او است و هر چيز اين سرمايه را به خطر بيندازد مانند آن است كه جان طرف مقابل را به خطر انداخته باشد ، بلكه گاه ترور شخصيت از ترور شخص مهمتر خواهد بود و اينجا است كه گاه گناه آن از قتل نفس نيز سنگينتر است . يكى از فلسفههاى تحريم غيبت آن است كه سرمايهء بزرگ آبروى مومن بر باد نرود و حرمت اشخاص در هم نشكند و حيثيت آنان را لكهدار نسازد . و اين مطلبى است كه اسلام آن را بسيار با